Με αφορμή το ’87: Δύο ταινίες για αθλητικά γεγονότα που ήταν κάτι παραπάνω από μία κούπα.

Αναδημοσίευση από τον Εξώστη free press.

γράφει ο Φοίβος Μακρίδης

Τριάντα χρόνια πίσω, στις 14 Ιούνη του 1987, η Ελλάδα κατακτά το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα μπάσκετ απέναντι στη Σοβιετική Ένωση μέσα στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Το τελικό σκορ 103-101 διαμορφώθηκε ύστερα από το επιθετικό ριμπάουντ του «τίμιου γίγαντα» Αργύρη Καμπούρη και τις δύο εύστοχες βολές που εκτέλεσε.

Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους άθλους στην ιστορία του ελληνικού κι ευρωπαϊκού αθλητισμού για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος φυσικά είναι το αθλητικό σκέλος. Η Ελλάδα, παρότι ήταν η οικοδέσποινα της διοργάνωσης, έπαιζε απέναντι σε πολύ μεγάλες δυνάμεις του παγκόσμιου μπάσκετ, όπως τη Σοβιετική Ένωση και τη Γιουγκοσλαβία, την οποία απέκλεισε στον ημιτελικό. Πέρα, όμως, από την αθλητική υπέρβαση του Γκάλη, του Γιαννάκη, του Φασούλα, του Χριστοδούλου, του Φιλίππου, του Ανδρίτσου και των άλλων παιδιών, η κατάκτηση του ευρωμπάσκετ είχε πολύ μεγάλες επιδράσεις στην ελληνική κοινωνία σε πολλαπλά επίπεδα. Και δεν αναφερόμαστε απλώς στους ξέφρενους πανηγυρισμούς που ακολούθησαν εκείνο το βράδυ…

Συνέχεια

Advertisements

Η εξόντωση της αριστερής αντιπολίτευσης

Του Φοίβου Σταύρου Μακρίδη, ιστορικού – συνεργάτη του περιοδικού Μαρξιστική Σκέψη. Το κείμενο είναι μία από τις εισηγήσεις της επιστημονικής ημερίδας με θέμα «Οι σταλινικές διώξεις εναντίον των Ελλήνων και άλλων μειονοτήτων» που οργανώθηκε από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Ελληνοποντίων Παλιννοστούντων (ΠΟΣΕΠ), τον Σύνδεσμο Ποντιακών Σωματείων (ΣΠΟΣ) Νομού Θεσσαλονίκης της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΠΟΕ), την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης και το Ερευνητικό Κέντρο Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Η εκδήλωση έγινε στη Θεσσαλονίκη στις 16 Ιούνη 2017.

_______

Στις αρχές της δεκαετίας του ’20, το νεαρό τότε εργατικό κράτος της Σοβιετικής Ένωσης, έβγαινε μεν κερδισμένο από τον εμφύλιο πόλεμο, αλλά είχε πολλές και σημαντικές ανοικτές πληγές για να αντιμετωπίσει στη συνέχεια. Η οικονομία είχε καταρρεύσει, η οργάνωση της παραγωγής βασιζόταν στις επιτάξεις, τα περισσότερα στελέχη των μπολσεβίκων είχαν δώσει την ενέργειά τους – ή ακόμα και τη ζωή τους – για τις ανάγκες του Κόκκινου Στρατού. Συν τοις άλλοις, η διεθνιστική επανάσταση στη Δύση και στον υπόλοιπο κόσμο είτε δεν πραγματοποιήθηκε άμεσα, είτε έγινε, αλλά ηττήθηκε.

Αυτοί οι παράγοντες είχαν σαν αποτέλεσμα να εμφανίζεται και να ισχυροποιείται εντός του σοβιετικού συστήματος και του κόμματος των μπολσεβίκων ένα νέο κοινωνικό στρώμα, που αντιπροσώπευε την ξεχωριστή θέση που ανέπτυσσαν εντός της κοινωνίας οι διευθυντές των εργοστασίων, τα υψηλόβαθμα στελέχη του κόμματος κι όσοι καταλάμβαναν κρίσιμες θέσεις για τη λειτουργία του κράτους των σοβιέτ. Αυτό το στρώμα της νέας γραφειοκρατίας απλωνόταν πάνω από την εργατική τάξη και τους αγρότες, τους οποίους έπρεπε να εξυπηρετεί, και μιλούσε στο όνομά τους. Η πολιτική έκφραση της ανόδου της γραφειοκρατίας ήταν η ισχυροποίηση ενός παλιού μπολσεβίκου, που άρχισε να παίζει κρίσιμο ρόλο λίγα χρόνια μετά την οκτωβριανή επανάσταση του ’17: του Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι, γνωστού κι ως Στάλιν.

Συνέχεια

Το φαινόμενο του τραμπισμού (βιβλιοπαρουσίαση της Μαρξιστικής Σκέψης #22)

Δελτίο τύπου του περιοδικού Μαρξιστική Σκέψη για τη βιβλιοπαρουσίαση στη Θεσσαλονίκη.

Τι; Βιβλιοπαρουσίαση – εκδήλωση για τον τραμπισμό.

Πού; Θεσσαλονίκη, πολυχώρος Tabya, Κωνσταντίνου Μελενίκου 14).

Πότε; Τετάρτη 7 Ιούνη, στις 18:30.

Η εκδήλωση στο facebook: Το φαινόμενο του τραμπισμού.

Συνέχεια

Το Πρόγραμμα του Ντόναλντ Τραμπ

Κείμενο του Φοίβου Σταύρου Μακρίδη για το πολιτικό πρόγραμμα του Ντόναλντ Τραμπ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Μαρξιστική Σκέψη #22 (Απρίλιος – Μάιος 2017) από τις εκδόσεις Τόπος. Το τεύχος έχει δύο αφιερώματα, ένα για τον τραμπισμό κι ένα για τον Φιντέλ Κάστρο.

Το δελτίο τύπου της Μαρξιστικής Σκέψης για το #22 μπορείτε να το διαβάσετε εδώ. Ακολουθεί το κείμενο.

Συνέχεια

Μάης ’36: μια εργατική επανάσταση που ηττήθηκε

Εισήγηση του Φοίβου Μακρίδη στην εκδήλωση για τα 80 χρόνια απ’ την εργατική εξέγερση του Μαΐου ’36, που πραγματοποιήθηκε στις 28 Μάη 2016 στο χώρο εκδηλώσεων ΤΑΚΙΜ από το Ξεκίνημα.

Η εισήγηση περιλαμβάνεται στην έκδοση Μέρα Μαγιού μου μίσεψες… Η εργατική εξέγερση του Μάη του ’36 στη Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε επίσης και το ρεπορτάζ της εκδήλωσης.

Ακολουθεί η εισήγηση.

Συνέχεια

Κυκλοφορεί ο νέος τόμος της Μαρξιστικής Σκέψης #22 – μαζί με κείμενο του Φοίβου Μακρίδη για το πρόγραμμα του Τραμπ

Ο νέος τόμος του διμηνιαίου περιοδικού Μαρξιστική Σκέψη (#22, Απρίλιος – Μάιος 2017, εκδόσεις Τόπος) έχει δύο εκτενή αφιερώματα στον τραμπισμό και στον Φιντέλ Κάστρο.

Μεταξύ άλλων, μπορείτε να διαβάσετε κι ένα κείμενο του Φοίβου Μακρίδη με τίτλο Το Πρόγραμμα του Ντόναλντ Τραμπ (σελίδες 7-17), όπου καταπιάνεται η παρακαταθήκη που άφησε ο προηγούμενος πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπάρακ Ομπάμα, οι οικονομικές προτάσεις του Τραμπ, ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και το εάν ο Τραμπ είναι φασίστας.

Ακολουθεί το δελτίο τύπου.

Συνέχεια

Όταν το ΕΑΜ είχε την εξουσία στη Θεσσαλονίκη

Εισήγηση του Φοίβου Μακρίδη για το διήμερο εκδηλώσεων του Κέντρου Κοινωνικών Ιστορικών Μελετών Θεσσαλονίκης «Βαρδάρης» με θέμα την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τη ναζιστική κατοχή.

Το διήμερο πραγματοποιήθηκε στις 23&24/10/2016 με περιήγηση στην πόλη κι ανοικτή συζήτηση.

%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%b8%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%83%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7%cf%82-1944

Στιγμιότυπο από την παρέλαση του ΕΛΑΣ στη Λεωφόρο Νίκης (παραλία) στις 30/10/1944, μέρα απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης.

Από την απελευθέρωση μέχρι να φτάσουμε στη Συμφωνία της Βάρκιζας, η περίοδος έχει χαρακτηριστεί ως περίοδος «εαμοκρατίας». Όχι άδικα, μιας κι η μόνη αρχή επί της ουσίας ήταν οι απελευθερωτές της πόλης, δηλαδή οι δυνάμεις του ΕΑΜ, με την Ομάδα Μεραρχιών Μακεδονίας (ΟΜΜ) του Ευριπίδη Μπακιρτζή και του Μάρκου Βαφειάδη.

Αυτή η περίοδος δεν έχει εξεταστεί πολύ. Κατ’ αρχήν είναι αρκετά σύντομη περίοδος. Μόλις 2,5 – 3 μήνες κράτησε αυτό το καθεστώς, από τις αρχές Νοέμβρη ’44 μέχρι τα μέσα του Γενάρη ’45, όταν η εξέγερση των Δεκεμβριανών στην Αθήνα είχε ηττηθεί, κι οι αντάρτικες δυνάμεις της Θεσσαλονίκης παρέδιδαν την εξουσία στην – αναγνωρισμένη από τους Βρετανούς – αστική κυβέρνηση. Επίσης, είναι λίγες οι γραπτές πηγές που αναφέρονται αναλυτικά στα γεγονότα, ίσως λόγω του ότι βρίσκεται μεταξύ δύο μεγάλων ιστορικών περιόδων: την κατοχή και την αντίσταση που προηγήθηκε και τον εμφύλιο πόλεμο που ακολούθησε, ενώ τέλος, την ίδια περίοδο το κέντρο βάρους των ελληνικών εξελίξεων ήταν στην Αθήνα και στα Δεκεμβριανά.

Πέρα, όμως, από αυτές τις προβληματικές, έχει ενδιαφέρον να δούμε τι πολιτικές ακολούθησε αυτή η… «πρώτη φορά Αριστερά» στη Θεσσαλονίκη.

Συνέχεια

Διήμερο εκδηλώσεων: η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τη ναζιστική κατοχή (Οκτώβριος 1944)

1η μέρα, Κυριακή 23/10, 12:00-14:00, περιήγηση στη Θεσσαλονίκη με τον Γιάννη Γκλαρνέτατζη, ραντεβού στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας.

2η μέρα, Δευτέρα 24/10, 19:30, ανοικτή συζήτηση στο Κοινωνικό Κέντρο/Στέκι Μεταναστών με τον Μιχάλη Τρεμόπουλο και τον Φοίβο Μακρίδη.

%ce%b4%ce%b9%ce%ae%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%b5%ce%ba%ce%b4%ce%b7%ce%bb%cf%8e%cf%83%ce%b5%cf%89%ce%bd

Ακολουθεί το δελτίο τύπου του νεοσύστατου Κέντρου Κοινωνικών Ιστορικών Μελετών Θεσσαλονίκης – Βαρδάρης.

Συνέχεια

Η εαμοκρατία στη Θεσσαλονίκη: οικονομικά μέτρα & εβραϊκό ζήτημα

Με αφορμή την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας στις 12 Φλεβάρη 1945, διαβάστε για το τι συνέβαινε στη Θεσσαλονίκη εκείνες τις μέρες. Το άρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών.

Του Φοίβου Σταύρου Μακρίδη, ιστορικού*.

2 Νοέμβρη 1944, πλατεία Αγίας Σοφίας, απελευθέρωση

2/11/1944, πλατεία Αγίας Σοφίας: πανηγυρική συγκέντρωση για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί

Η απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Ναζί ήταν η αρχή μιας νέας περιόδου. Το βασικό ζήτημα ήταν ποιος θα επικρατούσε στην ελεύθερη Ελλάδα. Από τη μία μεριά ήταν οι αστικές πολιτικές δυνάμεις, με επικεφαλής τον Γεώργιο Παπανδρέου, με την υποστήριξη των Άγγλων, ενώ από την άλλη μεριά ήταν οι δυνάμεις του ΕΑΜ, που ήθελαν το πέρασμα σε μια νέου τύπου, «λαϊκή», δημοκρατία.

Αυτή η διαφορά κορυφώθηκε σε πρώτη φάση στην Αθήνα με τα «Δεκεμβριανά» του 1944. Στη Θεσσαλονίκη, όμως, δεν υπήρξαν αντίστοιχες συγκρούσεις. Η κυριαρχία του ΕΑΜ ήταν ξεκάθαρη μέχρι τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Αυτό συνέβη γιατί η τοπική ηγεσία των αντάρτικων δυνάμεων, αποφάσισε να μπει εντός της Θεσσαλονίκης και να δώσει μάχες στις συνοικίες και στο κέντρο της πόλης για την απελευθέρωσή της. Αυτή η απόφαση ήταν σε αντίθεση με την κεντρική γραμμή του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, που είχε συμφωνήσει με τους Άγγλους, να μην μπουν ως απελευθερωτές στις πόλεις, αλλά να περιμένουν πρώτα τον αγγλικό στρατό να εγκατασταθεί (όπως έγινε στην Αθήνα) κι η εξουσία να μεταβιβαστεί σε μια κυβέρνηση «εθνικής ενότητας», που στην πραγματικότητα ήταν μια κυβέρνηση του παλιού πολιτικού προσωπικού.

Συνέχεια

Είδα την ταινία Pride

Του Φοίβου Μακρίδη

Pride

Αν κι είχα ακούσει εδώ και καιρό ότι πρόκειται για μια πολύ καλή ταινία και μου ‘χε κεντρίσει το ενδιαφέρον, την είδα τις προάλλες, στην προβολή που οργάνωσε η ομάδα Sylvia Rivera στο Κοινωνικό Κέντρο – Στέκι Μεταναστών στη Θεσσαλονίκη (Ερμού 23).

Συνέχεια