Είδα το «Εμείς» από την Ομάδα Σημείο Μηδέν

Του Φοίβου Μακρίδη

Τις βασικές πληροφορίες για την παράσταση, μπορείτε να τις δείτε εδώ.

Εμείς - Ομάδα Σημείο Μηδέν

Είχα την ευκαιρία να δω (και μάλιστα δύο φορές) τη θεατρική παράσταση «Εμείς» στο Θέατρο Αυλαία στη Θεσσαλονίκη και μπορώ να πω ότι μου άφησε τις πιο θετικές εντυπώσεις. Ίσως το γεγονός ότι πρόσφατα διάβασα το μυθιστόρημα «Εμείς»[1] κι ότι, έχοντας παρακολουθήσει κι άλλες παραστάσεις της Ομάδας Σημείο Μηδέν, είμαι εξοικειωμένος με το σωματικό θέατρο, με βοήθησε στο να παρακολουθήσω καλύτερα τη ροή του έργου και να προσέξω περισσότερες λεπτομέρειες.

Η αλήθεια είναι ότι τα πάντα στην παράσταση απαιτούν τη συγκέντρωση του κοινού.

Το ίδιο το έργο μας τοποθετεί σ’ ένα μελλοντικό περιβάλλον τελείως (;) διαφορετικό με τη σημερινή πραγματικότητα. Εκεί ο ολοκληρωτισμός του καθεστώτος (Μονοκράτος) είναι οικουμενικός (αφού έχει προηγηθεί ένας παγκόσμιος 200ετής πόλεμος, όπου μόνο το 0,2% κατάφερε να επιβιώσει) κι επεκτείνεται σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας, των συναισθημάτων ακόμα και της φαντασίας! Οι άνθρωποι δεν είναι πλέον Άνθρωποι, αλλά αριθμοί κι όλα λειτουργούν σαν μια προσεγμένη γραμμή παραγωγής – γι’ αυτό άλλωστε ο Τέιλορ θεωρείται ως ο μεγαλύτερος… φιλόσοφος του 20ου αιώνα!

Οι κινήσεις των ηθοποιών μπορεί να σε φέρνουν σε αμηχανία, αλλά δεν είναι τυχαίες κι άλογες. Εκφράζουν αυτά που δεν μπορούν να ειπωθούν. Οι ηθοποιοί έχουν χρέος να εκφράσουν με τις κινήσεις τους αυτά που ούτε ο ίδιος ο χαρακτήρας που υποδύονται δεν μπορεί να πει με λόγια. Η κίνηση εκφράζει τα συναισθήματα των ηρώων, τις αγωνίες τους ή την επαναστατικότητά τους.

Τα κοστούμια είναι αρμονικά δεμένα με το έργο και το σκηνικό και σε κάποια σημεία προοικονομούν τη συνέχεια του έργου. Οι «σοφές» ευθείες γραμμές χαρακτηρίζουν τους άνδρες, στους οποίους το Μονοκράτος δίνει την ευθύνη της ανάπτυξης των τεχνολογικών επιτευγμάτων και της επιτήρησης του καθεστώτος, ενώ οι γυναίκες χαρακτηρίζονται από τις καμπύλες – τις μη σοφές γραμμές.

Ο πρωταγωνιστής D – 503 είναι άνδρας και κατασκευάζει τον «Αφομοιωτή» μια μηχανή που θα ταξιδέψει στο Σύμπαν για να υποτάξει και να επιβάλλει την κυρίαρχη κουλτούρα στα υπανάπτυκτα όντα που κατοικούν σε άλλους πλανήτες. Ο αρχηγός «Ευεργέτης» είναι κι αυτός άνδρας.

Από την άλλη μεριά, η γυναίκα σ’ αυτό το καθεστώς δεν έχει άλλο ρόλο απ’ το να ζευγαρώνει και να τεκνοποιεί, κατά την επιτήρηση του Μονοκράτους. Η σεξουαλική διάθεση υποτάσσεται στα ροζ εισιτήρια του Μονοκράτους, ενώ το μητρικό ένστικτο, εάν δεν συνταιριάζει με τους κανόνες του Μονοκράτους, θεωρείται θανάσιμο αδίκημα. Ίσως επειδή η γυναίκα βρίσκεται σε πιο καταπιεστική θέση, η επαναστάτρια είναι γυναίκα – και μάλιστα, χωρίς ευθείες ή καμπυλωτές γραμμές.

Το περιβάλλον που σκιαγραφεί ο Ζαμιάτιν είναι απαισιόδοξο. Το μυθιστόρημά του χαρακτηρίζεται ως δυστοπικό. Μια Ουτοπία μεν, την οποία δεν επιθυμούμε. Όμως, θα βρούμε κάποια αισιόδοξα στοιχεία μέσα στη γενική μαυρίλα της δυστοπίας.

  • Μπορεί το Μονοκράτος να είναι παντοδύναμο, αλλά έξω από το τείχος υπάρχει μια επαναστατική οργάνωση που ζει αγνοώντας τους κανόνες και σχεδιάζει την επιστροφή της.
  • Μπορεί όλοι οι άνθρωποι να αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως Αριθμούς, αλλά το ανθρώπινο ένστικτο – στην προκειμένη το ένστικτο της μητρότητας – υπάρχει και μπορεί να γίνει τόσο δυνατό που να αμφισβητηθεί η κυρίαρχη λογική του καθεστώτος.
  • Μπορεί το Μονοκράτος να επιβάλλει έναν πλήρη έλεγχο των συναισθημάτων, αλλά ο ανορθολογικός, ο μη συμβατός, έρωτας εμφανίζεται κι ανατρέπει τα δεδομένα.

Στο τέλος του «Εμείς», μπορεί να ηττάται η επανάσταση κι ο έρωτας, αλλά ακριβώς επειδή δεν μπορούν να ξεριζωθούν από κανένα ολοκληρωτικό καθεστώς, αργά ή γρήγορα θα επανέλθουν.

Η κριτική του Ζαμιάτιν στο «Εμείς» ξεκινάει από το σοβιετικό μοντέλο, αλλά φτάνει μέχρι τις θρησκείες, την αποικιοκρατία, το ναζισμό, τον καπιταλισμό. Εστιάζει σε στοιχεία που υπήρχαν ή αναπτύσσονταν στην εποχή του, αλλά προβλέπει και καθεστώτα που γεννήθηκαν χρόνια μετά τη συγγραφή του έργου.

Εμείς - Ομάδα Σημείο Μηδέν

Από τις παραστάσεις στο Θέατρο Αυλαία, Θεσσαλονίκη

Υ.Γ. Το Θέατρο έχει σκοπό να σε προκαλέσει και να πυροδοτήσει τις σκέψεις σου. Αυτό, πιστεύω, το καταφέρνει πολύ καλά η παράσταση. Κι ακριβώς επειδή μου άνοιξαν την όρεξη για περισσότερο Θέατρο, τους στέλνω τις καλύτερες ευχές μου!

Δείτε

«Εμείς», από την Παρασκευή 6 Νοέμβρη και κάθε Παρασκευή & Σάββατο στις 21:00 και τις Κυριακές στις 20:00, στο Νέο Χώρο του Θεάτρου Άττις, Λεωνίδου 12, Μεταξουργείο.

Διαβάστε

«Εμείς», Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν, εκδόσεις Νεφέλη και Δαυίδ Μαλτέζε 2015, Αθήνα. Το διασκευασμένο θεατρικό σενάριο από την Ομάδα Σημείο Μηδέν μαζί με κείμενα του Ζαμιάτιν.

[1] Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν, «Εμείς», εκδόσεις Εξάρχεια.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s